Dyma lythyr cariad gan fy Nhaid Robert Harty at ei wraig Irene (fy Nain). Fe'i darganfuwyd ynghyd â lluniau rhyfel a llythyr Hysbysiad Ymrestru mewn hen dun Tybaco pan fu farw fy Nain.
Mae wedi'i ddyddio 15 Awst 1945, Diwrnod VJ. Ysgrifennodd ati ar ôl iddo glywed araith y Brenin. Mae'n dechrau'r llythyr gyda …… O'r diwedd mae popeth drosodd .
Trawsgrifiad:
Annwyl wraig fach,
O'r diwedd mae popeth drosodd, diolch i Dduw am hynny.
Wel annwyl un, o'r diwedd rydyn ni'n gwybod y bydd pob dydd yn ein gweld ni ychydig yn agosach at fod gyda'n gilydd, a'r tro hwn am byth, felly'r cyfan sydd raid i ni ei wneud yw gwylio'r rhestr demo, a gobeithio na fydd yn rhy hir.
Rydw i newydd fod i lawr i'r Sargent Mess i glywed y newyddion ac araith y Kings am naw o'r gloch, dim ond deg o'r gloch ydy hi yma. Mae pethau'n brysur iawn yma heno, sgrechiadau'r tyrfaoedd yn Llundain ac rwy'n siŵr bod pawb yn teimlo'r hapusrwydd ym mhobman, a oedd diwrnod o'r fath erioed.
Rwy'n siŵr eich bod chi i gyd wedi bod ac yn dal i fod ar hyn o bryd, allan am ddiod, neu wn i ddim hen Dad. Byddwn i'n rhoi llawer i fod adref heno, byddwn i'n gwella ac yn wirioneddol blottoh, a does dim camgymeriad, ond dyma fi, ar y noson orau mewn bron i chwe blynedd yn blincio, mor sobr â barnwr, blîmy mae'n cymryd rhywfaint o gredu.
Rydw i wedi bod yn anlwcus eto, dim post ond dw i'n gwybod pam, mae'r swyddfa bost melltigedig yn yr Almaen wedi difetha'r gwaith eto ac felly Duw a ŵyr ble mae fy mhost nawr. Blastiwch y dyn.
Sut mae fy "llygaid glas" annwyl heddiw, yn hapus [aneglur]! Gobeithio felly, mae llawer i fod yn hapus amdano heddiw a fy mabi, ydy hi'n iawn? Bendithia hi, a diolch i Dduw nad oes rhaid iddi wybod am erchyllterau rhyfel, beth bynnag, gadewch i ysglyfaeth nad yw hi'n gwybod, oherwydd bydd un arall yn ddiwedd arnom ni i gyd.
Bydd fy meddyliau gyda chi heno fy nghariad a gobeithio eich bod chi i gyd yn cael amser gwych, rwy'n siŵr y bydd yna bennau tew yn y bore ond bydd yn werth chweil.
Yr adeg hon y flwyddyn nesaf byddwn ni gyda'n gilydd, felly gadewch i ni addo "gwneud" i ni'n hunain bryd hynny, ond rwy'n disgwyl y bydd gennym ni lawer erbyn hynny.
Roedd hi'n bwrw'n drwm yma, ac mae wedi bod felly ers awr neu fwy pan ddywedodd y darllenydd newyddion "mae'r lleuad newydd dorri drwodd dros yr olygfa wych yn y palas" roedd yn rhaid i ni chwerthin oherwydd daeth y glaw i lawr yn galetach fyth bryd hynny.
Does dim mwy i'w ddweud heblaw fy mod i'n dy garu di, ac o faint rwy'n hiraethu i fod gyda ti, roedd yn rhaid i mi ysgrifennu heno, er mwyn i mi allu teimlo'n agos atat ti, ar y diwrnod ffurfiol hwn, neu a ddylwn i ddweud, yr awr.
Wel mae'n [aneglur] am y tro,
Bendithia chi a'm bach annwyl, rwy'n dy garu di gymaint.
Hwyl fawr fy nghariad.
PS Fy nghariad i Mam a Dada a phawb yn 18 oed.
PPS Cadwch y llythyr hwn, efallai y bydd yn rhywbeth i'w ddarllen ar ddiwrnodau Buddugoliaeth
