Mae gan fy Mam gasgliad o lythyrau a anfonwyd ati hi a'i Mam gan ei Thad yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Roedd yn gynorthwyydd deintyddol a deithiodd gyda deintydd mewn carafán symudol ar draws Ffrainc ac i Wlad Belg a'r Iseldiroedd. Cafodd ei anfon allan ar ôl Diwrnod D i drin milwyr clwyfedig ag anafiadau i'w hwyneb.
Mae fy Mam sy'n 93 oed yn cofio cyffro pawb a'r dathliadau a ddilynodd Diwrnod VE. Mae hi'n cofio ei Mam a'i Modryb yn hongian Jac yr Undeb enfawr rhwng y ffenestri ar flaen eu tŷ.
Roedd y llythyr ynghlwm gan Edwin at Nanette, wedi'i ysgrifennu'n glyfar mewn odl. Aeth i'r dref agosaf yn yr Iseldiroedd. Roedd pobl yn falch iawn o'i weld fel y'i disgrifiwyd yn y llythyr rhyfeddol hwn.
Trawsgrifiad:
Fy Nan annwyl,
Fel rydych chi'n gofyn_ (er nad jôc mohono i mi) mae'r nodyn hwn i chi i gyd mewn odl (neu bydd os bydd gen i'r amser!!
Yr ysgrifen yna rhaid i chi esgusodi,
Cael diwrnod heb ddim i'w wneud ond dathlu
Am sawl blwyddyn roedd y dref hon wedi bod
Felly i'r dref hon y gwnes i fy ffordd
Dim golwg na sŵn o filwyr y Cynghreiriaid
Ond ar unwaith daeth gweiddi
I mewn i'r tŷ wedyn rhaid i mi fynd
Yna daeth y merched a gwneud gwledd
Roedd fy nghalon yn drist wrth feddwl fy mod i
Yna fe wnaethon nhw fynnu bod rhaid i mi aros
Ond yn fuan daeth cymeradwyaeth
Ac yng ngolau ei llewyrch
Ffurfasant gylch o'i gwmpas
Ac yna daeth wisgi, gwin a jin
Rhyfedd mai fy lwc i ddylai fod wedi bod
Mae'n ymddangos mewn tref gyfagos
Wrth gwrs, roedd yn rhaid i mi wneud araith
Nid yw'r geiriau a ddywedais yn bwysig nawr
Dioddefodd y bobl yno lawer
Rwy'n gwybod na fyddwch chi'n poeni llawer
Wel nawr mae fy stori wedi cyrraedd y diwedd
Mae'r feddyginiaeth yn dechrau ar unwaith
Nawr mae'n rhaid i mi adael fy Nghariad. Diolch am eich llythyr hyfryd. Mae arna' i ofn y bydd yn fis neu ddau cyn y gallaf fod gyda chi ond bydd yn hyfryd iawn pan ddaw'r amser.
Hwyl am y tro.
