Anfonwyd y llythyr hwn at fy mam-gu Mrs. Peddie i ddweud wrthi fod y Weinyddiaeth Drafnidiaeth Ryfel wedi eu hysbysu bod llong fy nhad wedi cael ei suddo gan weithredoedd y gelyn ac er bod marwolaethau wedi digwydd, roedd fy nhad yn ddiogel ac yn aros am gludiant adref. Fyddwn i byth wedi cael fy ngeni oni bai ei fod wedi dod adref. Arferai fy mam-gu ddweud wrthyf mai dyma'r llythyr pwysicaf a gafodd erioed - roedd hi'n ei gadw mewn blwch tun ac yn ei dynnu allan i edrych arno'n aml.
Roedd fy nhad yn awdur toreithiog ac yn ysgrifennu am bob llong fasnach yr hwyliodd arni. Roedd ganddo falchder mawr yn ei wasanaeth i'w wlad a gwisgodd ei fedalau gyda balchder. Teimlai bob amser nad oedd y masnachwyr yn cael eu cydnabod yn briodol am eu gwasanaeth — ac yn anffodus yr oedd wedi myned heibio erbyn iddynt osod delw yn Lerpwl — doc yr ymwelai ag ef yn fynych iawn. Roedd fy mhlant eisiau eu copïau eu hunain o'i anturiaethau môr ac fe ysgrifennodd nhw'n ofalus ar gyfer y ddau ohonyn nhw. Rhoddodd ei fedalau iddyn nhw a chael copïau a mân-luniau i mi.
Un o'i hoff chwedlau oedd am long yn cael pla o lau gwely a phawb yn taflu'r holl fatresi dros y bwrdd! Roedd yn arfer chwerthin a dweud bod yr hen ddywediad maffia o 'fynd i'r matresi' yn cymryd ystyr gwahanol iddo.
Mae ei lyfrau yn gofnod uniongyrchol o'i amser ar y môr a'r llongau y hwyliodd ynddynt. Maent yn ddarlleniad hynod ddiddorol. Pan fu farw, cawsom blac wedi'i osod ar fainc wrth ben y traeth a oedd yn cynnwys cerdd Henry Wadsworth Longfellow 'Ydych chi erioed wedi sefyll ar y bont am hanner nos - nid pont nant sy'n bablu ond pont hen long stêm grwydrol wedi'i llwytho'n ddwfn ac yn llydan o drawst'.
Fy mhen-blwydd yw 6 Mai (1951) ac rwy'n 74 eleni, a chan mai 80 mlynedd ers Diwrnod Buddugoliaeth yn Ewrop yw hi ar 8 Mai, roeddwn i'n meddwl y byddai'n boenus rhannu'r wybodaeth hon am fy nhad a oroesodd gael ei longddryllio.