Alexander Butcher i Hannah Wheeler

Ymunodd Dad fel milwr rheolaidd gyda'r South Wales Borderers dair blynedd cyn dechrau'r Ail Ryfel Byd a hyfforddodd fel signalwr. Pam y dewisodd y SWB wn i ddim, roedd yn Llundainwr o East End heb unrhyw gysylltiadau â Chymru.

Yn ystod y rhyfel bu gyda'r Wythfed Fyddin yn Affrica ac mae llythyrau diweddarach yn nodi ei fod gyda'r Wiltshire Regiment. 1944 glanio yn Sisili yn paratoi ar gyfer croesi i dir mawr yr Eidal.

Yn eu blynyddoedd olaf, dinistriodd mam a dad lawer o'u llythyrau ac mae gennyf yr ychydig sy'n weddill. Yn anffodus, nid ydynt yn hawdd i'w darllen, rhai wedi'u hysgrifennu yn y nos tra'n staffio'r radio a bob amser mewn pensil.

Mewn un, mae'n sôn am ddod dan dân a neidio i dwll, gan feddwl wrth wneud hynny fod y milwr arall yn Almaenwr oherwydd y tebygrwydd yn yr helmed. Ei ymateb oedd Blimey, Americanwr!

Mae hefyd yn sôn am ddau ffrind, un wedi'i ladd wrth ymladd a'r llall wedi cael anafiadau i'r ddwy fraich. Methu ag ysgrifennu, gofynnodd i dad ysgrifennu llythyr at ei fam iddo. Dyna beth mae ffrindiau yn ei wneud, meddai dad.

Mae'r llun o'u mis mêl yn Luton ym mis Mai 1945. Bu'n rhaid i Dad ddychwelyd i'r Almaen ychydig ddyddiau'n ddiweddarach.

Yn ôl i'r rhestr